Mr. Grummel Wypróbuj za darmo
MUZYKA 3 MIN CZYTANIA

Ta sama nuta zagrana głośno, cicho, ostro lub gładko to cztery różne wypowiedzi muzyczne

Mr. Grummel blokuje aplikacje, na które tracisz czas, dopóki nie odpowiesz na trzy pytania quizowe.

Pobierz z App Store

Zapisana partytura muzyczna ustala z rozsądną precyzją dwie rzeczy: wysokość dźwięku, czyli którą konkretnie nutę zagrać, oraz rytm, czyli dokładnie kiedy i jak długo ją grać. Pozostawia znacznie więcej miejsca na własny wybór interpretacyjny wykonawcy w dwóch innych wymiarach: dynamice, czyli tym, jak głośno lub cicho gra się nutę lub frazę, oraz artykulacji, czyli tym, jak nuta jest właściwie zaatakowana, podtrzymana i połączona z sąsiadującymi nutami. Ta sama ustalona wysokość dźwięku i rytm, wykonane z różnymi wyborami dynamiki i artykulacji, mogą ostatecznie przekazywać naprawdę różne wypowiedzi muzyczne, mimo że nuty na papierze nigdy się nie zmieniają.

Dynamika kształtuje emocjonalny ciężar i ruch frazy do przodu

Dynamika rządzi względną głośnością nuty lub fragmentu, od bardzo cichej do bardzo głośnej, a kompozytorzy zwykle wskazują ogólny poziom dynamiki lub stopniową zmianę dynamiki za pomocą konkretnych oznaczeń notacyjnych, choć precyzyjne, chwilowe kształtowanie dynamiki w obrębie tych szerszych oznaczeń wciąż w dużej mierze pozostaje w gestii własnego muzycznego osądu wykonawcy. Fraza zagrana na jednym, niezmiennym poziomie dynamiki bywa odbierana jako stosunkowo płaska i statyczna, podczas gdy ta sama fraza zagrana z starannie ukształtowanym łukiem dynamicznym, narastająca ku szczytowi i opadająca po nim, może przekazać prawdziwe, odczuwalne poczucie emocjonalnego wzrostu i uwolnienia, którego identyczne nuty, zagrane bez tego kształtowania dynamiki, po prostu same z siebie nie przekazują.

Artykulacja decyduje o tym, jak połączona lub oddzielona wydaje się każda nuta

Artykulacja rządzi tym, jak dana nuta jest właściwie zaatakowana i jak łączy się, lub nie łączy, z następującą po niej nutą – gładka, połączona artykulacja zwana legato, w której kolejne nuty przechodzą jedna w drugą bez słyszalnej przerwy czy oddzielenia, tworzy zasadniczo inny charakter muzyczny niż krótka, oddzielona artykulacja zwana staccato, w której każda nuta jest celowo oddzielona od sąsiadów wyraźną ciszą, nawet gdy obie artykulacje zastosowane są do dokładnie tej samej leżącej u podstaw sekwencji wysokości dźwięków i rytmu. Melodia zagrana legato bywa odbierana jako gładka, liryczna i połączona, podczas gdy ta sama melodia zagrana staccato jest odbierana jako lekka, ostra lub energiczna – różnica w odbieranym charakterze muzycznym wytworzona w całości przez wybór artykulacji, przy czym leżące u podstaw wysokości dźwięków i rytm nigdy się między dwoma wykonaniami nie zmieniają.

Zapisana nuta ustala tylko wysokość dźwięku i rytm. Dynamika, czyli to, jak głośno lub cicho, i artykulacja, czyli to, jak nuta jest zaatakowana i połączona z kolejną, to miejsca, w których naprawdę żyją interpretacyjne wybory wykonawcy, zamieniając te same nuty w różne wypowiedzi.

Czego wciąż nie jesteśmy pewni

Podstawowe definicje dynamiki i artykulacji oraz ich prawdziwy, dający się wykazać wpływ na charakter muzyczny wykonania są dobrze ugruntowane w teorii muzyki i pedagogice wykonawstwa. Tym, co jest bardziej przedmiotem toczącej się debaty interpretacyjnej i stylistycznej, jest dokładnie to, jak dużo osobistego wyboru dynamiki i artykulacji powinien wykonywać wykonawca poza tym, co jawnie określają zapisy w partyturze, zwłaszcza dla repertuaru historycznego, którego kompozytor pozostawił stosunkowo skąpe oznaczenia jak na późniejsze standardy – wykonawcy, nauczyciele i muzykolodzy wciąż spierają się o to, w jakim stopniu kształtowanie dynamiki i artykulacji danego historycznego utworu należy traktować jako historycznie uzasadnioną konwencję, a w jakim jako naprawdę otwarte na indywidualny wybór interpretacyjny współczesnego wykonawcy – to żywe pytanie w praktyce wykonawczej, a nie takie, na które istnieje jedna uzgodniona odpowiedź.

To wchodzi w skład tematu Dynamika, Artykulacja i Ekspresja, jednego z siedmiu tematów w Wykonawstwie, jednej z czterech dziedzin w Muzyce, jednego z siedemnastu przedmiotów, z których może pytać aplikacja.

Niech następne odblokowanie czegoś cię nauczy

Mr. Grummel blokuje aplikacje, na które tracisz czas. Trzy pytania z rzędu wpuszczą cię z powrotem, na tak długo, jak wybierzesz.

Pobierz z App Store

7 dni za darmo, potem $4.99 miesięcznie. Na razie tylko na iPhone.
Masz Androida? Dołącz do bety.

Kevin Salzmann

O autorze

Kevin Salzmann

Kevin Salzmann ma doktorat z chemii i pracuje w przemyśle farmaceutycznym. Tworzy Mr. Grummel, bloker aplikacji, który zadaje ci trzy pytania quizowe, zanim wpuści cię z powrotem.